Caesar Salad Neden Big Mac ten Daha Pahali ?
Iste bu yuzden .Bu yeni kita ABD o kadar ilginc bi ulke ki genel toplum ve hukumet zihniyetini cok ince nuanslardan bile cikarabiliyorsunuz.Hic merak ettiniz mi Mc Donald's a gittiginizde Caesar salad Big Mac ten neden daha pahali?Ya da herhangi bi restoranta, fast food restorantina gittiginizde daima salata menuleri etli, et iceren menulerin fiyati kadar olur ya da daha fazla? Zira Amerikan hukumeti ureticilere yaptigi federal yardim ve odemelerinde et ve sut urunleri uretimine daha fazla yardim ve odeme yapmakta. Yukardaki grafikte ile sebze -meyve uretimine ,tahil uretimine, ve seker yag uretimine yaptigi yardimlar mevcut. Et ve sut urunlerine yapilan yardim grafikte de goruldugu gibi digerlerini ezip geciyor. Bunun ise tek nedeni var. Et ve sut urunlerinin daha tuketilebilir ve et ve sut urunlerinden daha cok tuketilebilecek urun uretilebilmesi. Yani cok cesitli olmasi.Yani ekonomiye daha dogrudan kazandirilabilirKisaca tamamen duygusal yani All about the benjamins.
Ayni zamanda hukumetin saglik politikalarina gore bir insanin almasi ongorulen besinler ise grafigin sag tarafinda. Soldakine gore buyuk tezatlik gosteriyor zira yapilan yardim ve odemelere gore tuketilmesi ongorulen sebze ve meyve miktari cok fazla.
Dolayisiyla marketteki, fast food restoranindaki sebze ve meyveler bu yuzden daha pahali.Insan sagligi icin onemi buyuk ama hukumet ekonominin donmesi icin yardim ve odemelerdeki aslan payini et ve sut urunlerine veriyor.
Birbirinden beslenen Amerikan ekonomisi
Abd'de karayolu agi genis ve orumcek agi gibi kompleks oldugundan eger arabaniz varsa arabanizda illaki bir gps aleti tasimak Islam'in 5 sartindan biridir.O yuzden evin yakinindaki Radioshack adli elektronik alet edavat tedarikcisi ve saticisinin yolunu tuttum.Etrafimda herkes tomtom adli firmanin gps ini kullandigindan bende tomtomu tercih ettim.Klasik suru mantigina uydum tabi.Halbuki daha ucuz bi gps aleti vardi nerdeyse ayni ozelliklere sahip.Ama eger bi urun hakkinda hicbirsey bilmiyorsaniz ve nette arastirdiktan sonra nerdeyse birbirinin aynisi ozelliklere sahipse alacaginiz alet cevrenizdekiler ne kullaniyosa o olsun.Bunun ister psikolojik ister bilimsel yonleri olabilir tartisabiliriz ama simdiki bahsetcegim konu bu degil. Evet urunu sectim begendim ve kasada hanim kizimizin depodan urunu getirmesini beklemeye koyuldum tabi benimle birlikte gelen amerikan kulturu ile buyumus kuzenim hemen etrafa saldirmaya basladi abi su indirime girmis alalim mi , abi i home lar 30 dolara inmis alsana vs diye. Halbuki indirime giren i home degil i home gorunumlu hoparlorler idi.Onune I pod Touch koyarak hoparlorlu alete i home havasi katarak sazan avlama pesindeler.
Neyse dilinde piercing , burnunda hizmali , agzini yayarak konusan sarisin muhtemelen obezite standartlarinda amerikan kizimiz elinde benim gps aleti diger elinde ise 3 tane urun getirdi. Masaya biraktigi urunler arasinda benim tomtom markali gps cihazi ile birlikte deri gps cihazi kutusu, gps cihazinin ekraninin cizilmesini onleyen ince naylondan ekran koruyucu ve gps cihazi icin belkide hic kullanmayacagim sacma sapan soket takimi getirdi.Oncelikle garanti satin alip almak istemedigimi sordu ben ise yanninda standart olarak vermiyolarsa ustune para verip almak istemedigimi soyledim ilk taarruzu basariyla atlattim.Amk madem urettigin urunu kalitesinden ve devamliligindan emin degilsin ne diye satiyosun bide utanmadan yaninda garanti satmaya calisiyosun.Iyi biz bosuna muhendislik okuyoruz valla orta kalite yap mali yaninda da garantisini sat muhendislik nerde kaldi o zaman?(kirilmalara karsi degil bu garanti sadece bozulmaya karsi)Sonra gps cihazinin yere dusurup kirilmamasi icin deri kutuyu isteyip istemedigimi sordu onuda basariyla savusturdum ama durum artik dayanilmaz hal almisti zira actim ve bir an once tomtomumu alip yagli , gobekli vucudumu yandaki subwaye atmak istiyordum.Sonrasinda ise gps cihazinin ekraninin cizilebilecegini ve yol tarifini goremeyebilme ihtimalimden dolayi koruyucu alip almak istemedigimi sordu iste o anda benim simsekler cakmaya basladi.Ulan gormeyi engelleyecek kadar gps cihazi bi kazaya maruz kalsa, gps calisirmiki be gerizekali.Aslinda hararetli bi tartismaya girmeyi isterdim ama dedigim gibi hem actim hemde ne zaman boyle icimdeki siniri bosaltip agiz dalasina girmek istesem ingilizcede sacmalamaya basliyorum.Neyse sinirli olarak'' i just want to buy device '' diyerek kadinin bana kakalamaya calistigi soketlere sira gelmeden parayi odeyip dukkandan ciktik.Her ne kadar tezgahtar kiza sinirlensemde isin asli aslinda farkli ve baska boyutta.
Burda anlatmak istedigim Amerikan ekonomisinin cok odakli olarak birbirinden beslenmesi. Basit bir Gps cihazindan case logic adli sirket gps kilifi-kutusu satarak faydalanacak, adini bilmedigim bir baska firma ekran koruyucu satarak bu satistan kendine fayda saglicak, bir diger soket firmasida ayni sekilde..
Bir diger ornek ise hemen 10 dk sonra Subway'de yasandi.Basit bir chicken buffalo sandiwichine ranch sosu, mayonez, aci sosu, bbq sosu,ketcap,aci ketcap,hardal , amerikan peyniri, prevelone, cheddar chese ve diger adini bilmedigim yiginla sos ve peynir cesidi var ve cogu fix olarak menulere konuyor. Basit bir sandvic satisindan bile bir cok sektor ozellikle amerikan peynir ureticileri(bir baska yazi dizisi olabilir. ingilizlerle girdikleri cheddar cheese -white cheese mucadelesi) kazaniyor.
Nba maclarinda etrafta istemediginiz kadar sos, pecete gibi aldiginiz urunu tamamlayan urunler bol olarak bulunmakta.ister ihtiyaciniz olsun ister olmasin.Yani washington dc'deki nba takimi washington wizards maclarindaki nachos satisindan Kentucky'deki cheddar cheesee ureticiside , san fransisco da jalapeno ureticisi de kar yapiyor. Aman sizde benim gibi nachos u sade yemeyi sevenlerdenseniz gozunuz tezgahtarda olsun zira daha siz agzinizi acmadan nachosnun ustune erimis cheddar cheese, aci domates sosu, aninda basur yapan jalapeno biberlerinden boca edilmistir bile..
Amerika da bir sandvic bir hamburger bir pizza siparis ettiginizde genelde icinde ne olsun degil icinde ne olmamasini soylemeniz gerekmekte.Cunki bu ulkede is sektorleri birbirlerini kullanarak birbirinden besleniyor.Amerika da bir markete girdiginizde sade bir patates cipsi bulmak cok zor. Hepsi cheddar cheese, white cheese, jalapenolu bilmem neli cips. Basit katkisiz, sossuz sade patates cipsleri kucuk reyonlarda arada kalmis sekilde ve DIGER EKSTRA SOSLU, PEYNIRLI CIPSLERDEN DAHA PAHALI.Hollywood filmlerinde gordugumuz devasa boyuttaki dondurmalarda ayni sebebten oturu gokdelen gibidir.Cikolata sosu, vanilya tozu, seker tozu, m&m sekerli degisik degisik sekerler..sirf degisik turdeki seker ureticilerine de para kazandirmak icin.Nasi olsa maliyet ayni.
Sonuc olarak bu topraklarda eger bir urunu oldugu gibi almak istiyorsaniz ,o urun icine bircok sey katilmis urunden daha pahali...